પૂછો નહીં પરિચય ઓ દોસ્તો! અમારો, આદર કરો!

નામ લખો, સાહેબ! અનુત્તરા વરદાન ત્રિવેદી. મારી વાઇફ છે. નવમો મહિનો બેસી ગયો છે. ડિલીવરી તમારા હાથે કરાવવાની છે. નામ રજીસ્ટર કરાવવા આવ્યાં છીએ.’દર્દીઓ આવ્યા છે અને આવતાં રહેશે, પણ આટલી મુદ્દાસર રજુઆત કરનારા માણસો બહુ ઓછા મળે છે. વરદાન એની આ ખાસિયતના કારણે મને યાદ રહી ગયો છે, નહીંતર આટલી વિગત જાણવા માટે મારે બીજા દર્દીને ઓછામાં ઓછા પાંચ પ્રશ્નો પૂછવા પડે છે.

કેસ પેપરમાં નામ ટપકાવતાં મેં વિચાર્યું કે નામ બંનેનાં સુંદર છે, અનુત્તરા અને વરદાન. પછી એ પહેલીવારના પંદરેક મિનિટના કન્સલ્ટિંગ સમયમાં મને ખાત્રી થઇ કે નામ કરતાં પણ વધારે સુંદર તો એ બે જણાં પોતે છે. અનુત્તરા એ ઈશ્વરનું એવું રૂપાળું સર્જન હતી જેનો માનવજાત પાસે કોઇ ઉત્તર ન હોઇ શકે. અને વરદાન તો સાક્ષાત્ પ્રભુના વરદ હસ્તે નારીજાતિ માટે અપાયેલું શ્રેષ્ઠ વરદાન હતું.

વરદાનનું વર્તન શ્રેષ્ઠ હતું. અનુત્તરા અને એનાં પેટમાં ઊછરી રહેલા ગર્ભ વિશે પૂછવા જેવું બધું જ એ એક કાગળમાં લખીને આવ્યો હતો. ‘મારી પત્નીનું બ્લડપ્રેશર કેટલું છે? હિમોગ્લોબીન ઓછું તો નથી ને? ડિલીવરી નોર્મલ રીતે થશે કે સિઝેરીઅન દ્વારા એ મહત્વનું નથી, પણ બંને જીવો સલામત તો રહેશે ને? પ્રસૂતિ વખતે કઇ કઇ કોમ્પ્લિકેશન્સ થઇ શકે? અને એ તમામ સ્થિતિઓને પહોંચી વળવાની સુવિધા તમારા નર્સિંગ હોમમાં છે કે નહીં? અમારું બાળક જન્મે ત્યારે બાળકોના નિષ્ણાત ડોક્ટર હાજર હશે કે નહીં? ડિલીવરી તમે જાતે કરાવશો કે સ્ટાફ-નર્સ દ્વારા?’ આવા બધાં જ સવાલો એણે પૂછી લીધા.

વરદાનની પૂછપરછ કરવાની શૈલીમાં ક્યાંય ચાંપલાશ, વાયડાઇ, ઉદ્ધતાઇ કે આછકલાઇ વરતાતાં ન હતાં, હતી માત્ર પત્ની માટેની ચીવટ, નિસબત, ચિંતા, કાળજી અને શિક્ષિત પતિ તરીકેની સભાનતા. મેં એના બધા જ સવાલોના શાંતિથી સંતોષદાયક જવાબો આપ્યા. એણે ખિસ્સામાંથી પાકિટ કાઢયું, મારી ફી ચૂકવી, મારો આભાર માન્યો અને અનુત્તરાનાં ખભા પર હાથ મૂકીને ‘લેડીઝ ફર્સ્ટ’ એવું બોલ્યા વગર જવા માટે એનાથી આગળ કરી દીધી.

‘મિ.વરદાન’ મારાથી કહ્યા વિના ન રહેવાયું. એ પાછળની તરફ ફર્યો, ‘યસ, સર!’મેં મારા મનની વાત કહી નાખી, ‘મારે તમને અભિનંદન આપવા છે. બે વાત માટે.’‘આપી દો, સાહેબ!’‘મને જે પહેલી વાત ગમી તે એ કે તમે જે કંઇ ધંધો, નોકરી કે વ્યવસાય કરતા હશો, એમાંથી સમય કાઢીને તમારા પત્ની માટે, તમારા પત્નીની સાથે આવ્યા છો. બાકી મોટા ભાગના પુરુષો તો પોતાની પત્નીઓને એમની મમ્મીઓ કે સાસુઓની સાથે જ મોકલી દેતા હોય છે.

એ જુનવાણી ડોશીઓ એટલી બધી અવૈજ્ઞાનિક અને જડવાદી હોય છે કે આધુનિક તબીબી વિજ્ઞાનની તમામ સલાહોને પડીકીમાં બાંધીને ફાકીની જેમ ગળી જાય છે. અને પછી શરૂ થઇ જાય છે દેશી ઓસડિયાં, ડોશીવૈદાના પ્રયોગો અને અંધશ્રદ્ધાની ભરમારો. આ દેશમાં જન્મેલી દરેક સ્ત્રી ચાલીસી વટાવ્યા પછી પોતાની જાતને સૌથી મોટી ગાયનેકોલોજિસ્ટ માનવા લાગે છે. તમારા જેવા ભણેલા-ગણેલા પતિઓ પોતાની પત્નીને આધુનિક પ્રસૂતિવિજ્ઞાનનો મહત્તમ લાભ અપાવી શકે છે. તમારી આ ચેષ્ટા મને ગમી.’

‘થેન્કયુ, સર! અને બીજી વાત…?’‘યસ! બીજી વાત! તમે પૂછવા જેવા લાખ સવાલો પૂછ્યા, પણ એક સવાલ ન પૂછ્યો, મારા નર્સિંગ હોમમાં નોર્મલ ડિલીવરી અને સિઝેરિયનનું બિલ કેટલું આવે છે તે તમે ન પૂછ્યું.’

‘એ ક્યારેય નહીં પૂછું, સર! દરેક ડોક્ટરને એની મહેનત, કાળજી અને હોંશિયારીનું વળતર માગવાનો અધિકાર હોય છે. અને પહેલેથી પૂછવામાં અને ન પૂછવામાં એકાદ-બે હજાર રૂપિયાથી વધુ મોટો ફરક નથી પડતો એ હું જાણું છું. અને સૌથી મોટી વાત, મારી પત્નીનાં આવનારાં બાળકનું મૂલ્ય મારે મન કરોડો રૂપિયા કરતાંયે વધારે છે, તમે એટલી ફી તો નથી માગવાના ને, સર?’

બંને ગયા, મને દિવસભર ચાલે એટલી પ્રસન્નતા આપીને ગયાં. એ પછી અનુત્તરા માંડ એક-બે વાર ‘ચેક-અપ’ માટે આવી હશે, ત્યાં તો એની સુવાવડનો સમય ભરાઇ ગયો. એક દિવસ વહેલી સવારે એ પ્રસૂતિ-પીડા સાથે નર્સિંગ હોમમાં આવી, ત્યારે ભગવાન સવિતાનારાયણ હજુ તો પૂર્વ દિશામાં ગુલાલ છાંટતાં, સાત અશ્વોની બગી ઉપર સવાર થઇને ક્ષિતજિ ઉપર ડોકિયું કરી રહ્યાં હતાં. રોજ સાડા નવે જાગનારો હું છ વાગ્યે આંખો ચોળતો ઊઠી ગયો અને નીચે દોડી આવ્યો.

વરદાન મોંઘા બ્રાન્ડેડ નાઇટ ડ્રેસમાં સજ્જ હતો. મને સમજાઇ ગયું કે પત્નીની ચીસ સાંભળીને આ પુરુષ કપડાં બદલવા પૂરતોયે રોકાયો ન હતો. ‘મિ.વરદાન, આવા કથોરા સમયે સુવાવડી બાઇની સાથે મોટા ભાગે તો મા, સાસુ કે ભાભી, નણંદ જ આવતાં હોય છે. આમાંનું કોઇ ન હોય તો પડોશણો આવે છે. પતિદેવો તો છેક બાળક જન્મે ત્યારે પેંડા વહેંચવા માટે આવતા હોય છે.

મને લાગે છે કે તમારા ઘરમાં મહિલા-જગતનું એક પણ પાત્ર હાજર નહીં હોય, એટલા માટે જ તમે…’વરદાને સ્વસ્થતાપૂર્વક જાણકારી આપી, ‘મારા ઘરમાં અત્યારે મારી મા, મારી ત્રણ જુવાન બહેનો, અનુત્તરાની મમ્મી અને એની ભાભી હાજર છે. પણ એ બધાંની જરૂર તો બાળકના જન્મ પછી પડશે. અત્યારે તો મારા જેવા જવાબદાર પુરુષની હાજરી મહત્વની ગણાય. માટે હું આવ્યો છું.’ મેં કહ્યું, ‘તારી વાત મને ગમી. તને શાબાશી આપવી પડે તેવી આ ત્રીજી વાત છે.’

પછી તો ઉપરા-છાપરી સારી-સારી ઘટનાઓ બનતી રહી અને શાબાશીની સંખ્યાઓ પણ વધતી ગઇ. બપોરે બારેક વાગ્યે અનુત્તરાની ચીસો સાંભળીને વરદાન મારી પાસે દોડી આવ્યો, ‘સાહેબ, મને લાગે છે કે અનુત્તરાનું દર્દ હવે હદ વટાવી રહ્યું છે, તમે સિઝેરીયન કરી નાખો!’‘મને હાલમાં એની જરૂર લાગતી નથી. અનુત્તરાનું દર્દ હદ નથી વટાવી ગયું, પણ એની સહનશક્તિની હદ આવી ગઇ છે. આપણે એક-દોઢ કલાક સુધી રાહ જોઇએ. પછી ઓપરેશનનો વિચાર કરીશું.’

બરાબર દોઢ વાગ્યે અનુત્તરાએ દીકરીને જન્મ આપ્યો. નવજાત બાળકીનું રડવાનું શરૂ થયું અને ‘નવજાત’ મમ્મીની ચીસો બંધ થઇ ગઇ. હું ટાંકા લેવાનું પતાવીને બહાર નીકળ્યો ત્યારે વરદાન મારી સામે આઇસક્રીમનો કપ લઇને ઊભો હતો.હું હસ્યો, ‘દીકરો જન્મે તો પેંડા અને દીકરી જન્મે તો જલેબી એવું તો આજ સુધી જોતો આવ્યો છું, પણ આ આઇસક્રીમ…?’‘આઇસક્રીમ તો તમારો થાક ઉતારવા માટે છે, સર! બાકી પેંડા તો કિલોગ્રામના નહીં, પણ મણનાં ભારમાં વહેંચવાના છે.

દીકરી જન્મી છે માટે જલેબી વહેંચી એવું જો મારી દીકરીને મોટી થયાં પછી ખબર પડે તો એનાં બાપ વિશે એ શું ધારે?’મને પછી ખબર પડી કે દીકરીનાં જન્મનાં સમયે જ વરદાને ત્યાં ઊભેલા તમામ મનુષ્યજીવોને આઇસક્રીમ ખવડાવવા માટે જ પૂરા બારસો રૂપિયા ખર્ચી નાખ્યા હતા. એમાં બીજા દર્દીઓના સગાંઓને પણ બાકાત રાખ્યા ન હતા. બીજા દિવસે વળી બીજી વાત જાણવા મળી, નર્સિંગ હોમમાં કામ કરતી દરેક કર્મચારી સ્ત્રીને એણે પાંચસો એક રૂપિયા વધામણી પેટે આપ્યા હતા. આટલો ખર્ચો તો ‘અમદાવાદી’ પુરુષો બિલ પેટે ડોક્ટરને પણ નથી ચૂકવતા…!! સૌથી આશ્ચર્ય આપનારી વાત છેક સાતમા દિવસે જાણવા મળી.

રજા લઇને ઘરે ગયેલી અનુત્તરા ફોલો-અપ માટે આવી ત્યારે એણે મને કહ્યું, ‘સર, એક ખાનગી વાત કહું? આ દીકરી વરદાનની નથી! મારા દગાબાજ પ્રેમીનું આ બીજ છે. એ બદમાશ મને ગર્ભવતી બનાવીને અદ્રશ્ય થઇ ગયો, ત્યારે મને સાતમો મહિનો જતો હતો. હું આપઘાત કરવા માટે ટ્રેનના પાટા ઉપર સૂઇ ગઇ હતી, ત્યાંથી આ ઈશ્વરનો અવતાર મને લઇ આવ્યો. મને નવી જિંદગી આપી, માનભર્યું સ્થાન આપ્યું, મારા સેંથામાં, કપાળમાં અને જીવતરમાં સિંદૂરી રંગ ભરી દીધો. આવા પુરુષને શાબાશીઓ તમે શું આપવાના, સાહેબ! શાબાશી તો હું એને આપું છું, દિન-પ્રતિદિન, હર કલાકે, ક્ષણે-ક્ષણે હું મારા વર ઉપર વહાલ બનીને વરસતી રહું છું. અને હવે અમે મા-દીકરી બંને વરસીશું. જગતમાં બધી જાતના પુરુષો મળે છે, પણ પારકા બગીચાનું ફૂલ પોતાના દાંપત્યના દીવાનખંડની ફૂલદાનીમાં સજાવીને મૂકે એવો મર્દ જવલ્લે જ મળે છે. મારો વરદાન તો ઇશ્વરે આપેલું વરદાન છે.’-

(શીર્ષક પંક્તિ: મુસાફિર પાલનપુરી)

drsharadthaker@yahoo.com

Advertisements

5 Responses

  1. It is much satisfied to be a doctor and you are really very good doctor.

  2. wow very nice!!!!!!!!
    that ‘ s reaily gud.

  3. aesa sathi hajaro me shiraf aek ko hi milta he.bhagvan jodi upaR se hi banti he.

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s

%d bloggers like this: