એમના મનમાં જુઓ, કેવા દગા છે!

અધીર મારફતિયાએ ડાયલ કરતાં પહેલાં બે વાર ચબરખીમાં લખેલો ફોન નંબર વાંચી લીધો, ત્રણ વાર એ નંબરના માલિકનું નામ જોઇ લીધું, ચાર નહીં પણ ચાલીસ વાર દાંત કચકચાવી લીધા પછી મનોમન બબડી લીધું, ‘અનહદ કાંટાવાલા! હવે તું આવ મને મળવા…! કોલેજમાં તેં મને નીચો પાડવામાં કશું બાકી નહોતું રાખ્યું. હવે હું તને નીચો પાડી બતાવીશ. બંગલો, કાર, કમાણી, સામાજિક પ્રતિષ્ઠા…! યુ નેઇમ ઇટ! સિદ્ધિનાં કોઇ પણ ક્ષેત્રનું તું નામ ઉચ્ચાર અને હું સાબિત કરી આપીશ કે હું તારાથી કેટલો આગળ છું! માત્ર તારા એકલાથી શા માટે? તારા તમામ ચમચાઓ કરતાં પણ આગળ! યાદ છે તને? તું જ્યારે પણ મારી હાંસી ઉડાવતો હતો કે તું મારાથી વધુ બુદ્ધિમાન, વધુ સફળ અને વધુ ચબરાક છે તેવું સાબિત કરતો હતો, ત્યારે આપણી સાથે ભણતા મિત્રો મારી ઉપર કેવું હસતા હતા! યાદ છે ને? ચમચાઓ હતા સા… એ બધા! પણ હવે મારો દાવ છે. અત્યારે ભગવાને મને સારો સમય દેખાડ્યો છે. હવે હું તને દેખાડી આપીશ કે તમે જેને બબૂચક સમજતા હતા એ હું એટલે કે અધીર મારફતિયા ક્યાં પહોંચી ગયો છે અને તું ક્યાં સબડી રહ્યો છે?!’

મનની ખરલમાં વર્ષોથી સંઘરી રાખેલું ઝેર ઘોળી લીધા પછી અધીરે ફોન નંબર ડાયલ કર્યો. વડોદરાનો નંબર હતો. માંડ-માંડ કો’ક જૂના મિત્રે મેળવી આપ્યો હતો. અનહદનો જ હોય તો સારું, નહીંતર ‘રોંગ નંબર’ પણ નીકળી શકે છે. અધીરના મનમાં વિચારોની ખીચડી ખદબદતી હતી અને સામેના છેડે રિંગ વાગી રહી હતી.

અચાનક રિંગ વાગતી અટકી ગઇ. કોઇએ ફોન ઉઠાવ્યો હતો. કો’ક ફાલતુ અવાજમાં પૂછી રહ્યું હતું, ‘એલાવ! કોનું કામ છે?’અધીર રાજી-રાજી થઇ ગયો. આ અનહદનો જ અવાજ! બકરીના જેવો પાતળો. ‘હેલ્લો’ ને બદલે ‘એલાવ’ બોલવાની ગામડિયા સ્ટાઇલ પણ એની જ! આ માણસ ક્યારેય નહીં સુધરે. ખુશ થઇ ઊઠેલા અધીરે ખાસ પ્રયત્ન કરીને ગળાની ગુફામાંથી વાઘના જેવો ઘુરકાટ બહાર કાઢ્યો, ‘ઇઝ ઇટ અનહદ કાંટાવાલા ઓન ધી અધર સાઇડ? આઇ વોન્ટ ટુ ટોક ટુ હિમ.’

‘બોલો! હું અનહદ બોલું છું.’ સામેથી બકરીનું ‘બેં…એં…એં…’ સંભળાયું.વાઘને મોજ પડી ગઇ, ‘અનહદિયા, મારો અવાજ તો તને શેનો ઓળખાય? પણ મને કદાચ ઓળખી શકીશ. હું અધીર મારફતિયા.’સામેના છેડે બે-ચાર ક્ષણો માટે મૌન છવાઇ ગયું. અધીરને લાગ્યું કે સાલો ડરી ગયો. પછી અનહદનો દબાયેલો સાધારણ સ્વર સંભળાયો, ‘તને કેવી રીતે ભૂલી શકાય? આપણે ત્રણ વર્ષ કોલેજમાં સાથે હતા ને! બોલ, ભાઇ, તું ક્યાં છો? શું કરે છે?’

અધીર ઊછળી પડ્યો. ‘મારો બેટ્ટો પહેલા રાઉન્ડમાં જ ચીત થઇ ગયો.’ એણે વિચાર્યું, ‘મારા દમદાર અવાજ અને વાત કરવાની શૈલીમાં છુપાયેલો આત્મવિશ્વાસ પારખી ગયો! હજુ રૂબરૂમાં તો મળવા દે! પછી એને ખબર પાડું છું. ચૂન ચૂન કે બતાઉંગા મેરી દૌલત ઔર ગીન-ગીન કે બદલા લૂંગા, દોસ્ત…!’

અધીરે સ્વગતોક્તિ બંધ કરી અને બોલવાનું શરૂ કર્યું, ‘શું ચાલે છે, અનહદ? વડોદરામાં શું કરે છે તું?’ પડેલા અવાજમાં અનહદ માહિતી આપતો રહ્યો, ‘ઠીક છે બધું. નાનકડી ફેક્ટરી લઇને બેઠો છું. પરણ્યો, બે દીકરીઓનો બાપ બન્યો, આ કાળઝાળ મોંઘવારીમાં ને મંદીમાં બીજું તો શું કમાવાનું હોય, ભાઇ? બે ટંકના રોટલો-દાળ રળી લઉં છું. તું ક્યાં છો?’

‘હું?!’ અધીર ફોનલાઇન ઉપર વાત કરતો હતો તો પણ અક્કડ થઇ ગયો, ‘હું અમદાવાદમાં છું. પણ શું કરું છું એ તને નહીં કહું. એ જાણવા માટે તો તારે ને ભાભીએ રૂબરૂમાં અહીં આવવું પડશે. નહીં… આનાકાની નહીં ચાલે! આવવું પડશે એટલે આવવું પડશે. તારી પાસે બસભાડા જેટલા પૈસા ન હોય તો બોલી નાખ! ડ્રાઇવર સાથે ઇનોવા કાર મોકલી આપું?’ વાતચીત પૂરી કરીને અધીર ફોન મૂક્યો. આજે પહેલીવાર એના કાળજામાં ટાઢક પ્રસરી ગઇ. કડવો ભૂતકાળ તાજો થઇ આવ્યો. ‘એ લુચ્ચાએ હેરાન કરવામાં કશું બાકી નથી રાખ્યું. અબ મેરી બારી હૈ!’ છેલ્લાં આઠ વર્ષનું સંઘરેલું ઝનૂન ધાર કાઢેલી બરછીની જેવું તીક્ષ્ણ થવા માંડ્યું.

કોલેજમાં હતા ત્યારે અનહદ કાંટાવાલાનો જમાનો હતો. મોટાભાગના તોફાની છોકરાઓ એના મિત્રો હતા. કલાસમાં બેસીને ભણવાને બદલે એ ટોળકી આખો દિવસ કેન્ટીનમાં બેસીને કોઇની મશ્કરી કરવામાં જ સમય પસાર કરી નાખતી હતી. અધીર એમનો માનીતો શિકાર હતો.

અધીર આખું વર્ષ તનતોડ મહેનત કરતો, પણ જ્યારે પરીક્ષાનું પરિણામ જાહેર થાય ત્યારે એનો ક્રમાંક બીજો જ હોય! પ્રથમ ક્રમાંક અનહદનો નીકળે! અને આ અવસરની ઉજવણી અનહદ એની આગવી શૈલીમાં કરે. અધીરનો હાથ પકડીને એને કેન્ટીનમાં ખેંચી જાય, ‘આવ, બે નંબરી, આવ! તને પાર્ટી આપું…’ અધીરની હાલત બગડી જાય. કેન્ટીનમાં તોફાની ટોળકી એની ઉપર હસવા માટે હાજર જ હોય.‘બિ…ચા…રો અધીર! આખું વરસ લાઇબ્રેરીમાં પડ્યો રહ્યો! એ પોતેય તૂટી ગયો ને ચોપડીઓની સિલાઇ પણ તૂટી ગઇ. તોયે પહેલો નંબર ન જ મળ્યો. અનહદ, તું તો રખડી ખાતો’તો! તારો પહેલો નંબર કેવી રીતે આવ્યો?’ કોઇક ટીખળી જાણી જોઇને પૂછી લેતો.

જવાબમાં અનહદનો હાથ મૂછ ઉપર ચાલ્યો જતો, ‘પરીક્ષામાં પ્રથમ ક્રમ મેળવવા માટે વાંચન કરવા સિવાયના પણ બીજા ઉપાયો હોય છે. અને એ ઉપાયો એટલા બધા અઘરા નથી હોતા, મિત્રો! આખું વરસ લાઇબ્રેરીમાં મજૂરી કરવા જેટલા અઘરા તો નહીં જ…’

થોડોક દોષ કિસ્મતનો પણ હશે. નહીંતર બધી વાતમાં આવું કાં થાય? ક્રિકેટની મેચમાં અધીર ખૂબ સારો બેટ્સમેન હોવા છતાં પહેલા દડે ‘બોલ્ડ’ થઇ જાય અને નવમા ક્રમે રમવા ઊતરેલો અનહદ આંખો બંધ કરીને ધોકાવાળી કરે અને સાઠ રન ઝૂડી નાખે.

‘મેન ઓફ ધી મેચ’નો ખિતાબ જીતી જાય. છોકરીઓ એની પાછળ ઘેલી બનીને ફર્યા કરે. ચૂંટણીમાં અધીર ‘કલાસ રિપ્રેઝન્ટેટિવ’ પણ ન બની શકે અને અનહદિયો જી.એસ. તરીકે ચૂંટાઇ આવે! અને ઉપરથી દરેક પરાજય વખતે એનો આ ટોણો તો સાંભળવાનો જ કે ‘ચૂંટણીમાં જીતવા માટે સારા ઉમેદવાર હોવું જરૂરી નથી, દોસ્ત! જીતવા માટે બીજા ઘણા રસ્તાઓ હોય છે.’

‘આજે આટલાં વરસ પછી ભગવાને મારી સામે જોયું.’ અધીર વિચારી રહ્યો, ‘આજે મારી પાસે બધું છે. ચાર ફેક્ટરીઓ, છ કરોડનો બંગલો, બે મર્સિડિઝ કાર, બે ટાટા સફારી, બે ઇનોવા, તગડું બેન્ક બેલેન્સ. એની બે દીકરીઓની સામે ઇશ્વરે મને બબ્બે દીકરાઓ આપ્યા છે. અને આ બધાં સુખો કરતાં પણ ચડી જાય તેવી પત્ની મને મળી છે. સાંભળ્યું છે કે અનહદ ખાસ કશું કમાતો નથી. એની બૈરી પણ સાધારણ દેખાવની છે.

એ જ્યારે મારી પર્ણશીને જોશે ત્યારે એને થશે કે હું આજે ક્યાં ઊભો છું અને એ પોતે ક્યાં છે! મારી પર્ણશી બે બાળકોની મા બન્યા પછીયે હમણાં એક સૌંદર્ય સ્પર્ધામાં ‘મિસિસ અમદાવાદ’નો તાજ જીતી ગઇ છે એ જાણીને તો સાલ્લો સળગીને રાખ થઇ જવાનો! બસ, હવે ક્યાં વાર છે? આ શનિવારે તો એ આવવાનો જ છે ને! એની ફાટેલી બાયડી ને તૂટેલી છોકરીઓ સાથે એ આવશે અને મારો ફૂલેલો-ફાલેલો સંસાર જોઇને સમજી જશે કે જિંદગીની રેસમાં આખરી વિજેતા કોણ જાહેર થયેલ છે. આવ, અનહદ, હું રાહ જોઉં છું.’

*** *** ***

અનહદ એકલો જ આવ્યો અને અધીરના ઝળાંહળાં ઐશ્વર્યની સામે મૌનભરી હાર સ્વીકારીને ચાલ્યો ગયો. છ કરોડ રૂપિયાના ભવ્ય બંગલામાં પદમણી જેવી પર્ણશીના હાથનું ભોજન જમીને ફિક્કું હસીને વિદાય થઇ ગયો. પોતાના જવલંત વિજયથી સંતુષ્ટ બની ઊઠેલા અધીરનો બાકીનો દિવસ નશામાં પસાર થઇ ગયો. રાત ક્યારે પડી એનીયે ખબર ન રહી.

રાત્રે શયનખંડમાં એ પર્ણશીને આલિંગનમાં લેવા ગયો, ત્યારે પત્ની એકાએક રડી પડી. ‘શું થયું?’ના જવાબમાં પર્ણશીએ પોતાના અંધારા ભૂતકાળની છબી રજૂ કરી દીધી, ‘મેં તમારાથી એક વાત છુપાવી છે. હું જ્યારે કોલેજમાં હતી ત્યારે વેકેશનમાં મામાના ઘરે વડોદરે ગઇ હતી. ત્યાં એક દિલફેંક રોમિયોની જાળમાં ફસાઇને હું સર્વસ્વ ગુમાવી બેઠી’તી. એ તો લગ્ન કરવા તૈયાર હતો, પણ પછીથી મને ખબર પડી કે એને તો કોલેજમાં અનેક છોકરીઓ સાથે લફરાં હતાં.

મેં બે વરસ આઘાતમાં કાઢી નાખ્યાં. પછી સાવ સીધાસાદા એવા તમને પસંદ કરીને હું પરણી ગઇ. આજે મારું પાપ કબૂલ કરું છું. હું તમને કહી ન શકી કે તમે મારા જીવનના બીજા નંબરના પુરુષ છો. તમારો મિત્ર અનહદ…! મને માફ કરશો ને પ્લીઝ?’ અચાનક અધીરને લાગ્યું કે પોતાની સમૃદ્ધિ ઝાંખી પડી ગઇ છે, કોઇક અદ્રશ્ય અવાજ એને સંભળાઇ રહ્યો, ‘હા! હા! હા! તું બે નંબરી હતો અને બે નંબરી જ રહેવાનો! એક નંબરી બનવા માટેના બીજા અનેક ઉપાયો હોય છે, દોસ્ત!’

(શીર્ષક પંક્તિ : દિલીપ શ્રીમાળી)

રણમાં ખીલ્યું,ગુલાબ, ડૉ. શરદ ઠાકર

Advertisements

2 Responses

  1. not fair with an innocent man

  2. wah sir superb yaar

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s

%d bloggers like this: