જેટલો હવામાં ભેજ છે, એ અમારા જ આંસુઓનો દસ્તાવેજ છે

તમારી વાઇફને ગભૉશયમાં મોટી ગાંઠ છે. અમારી મેડિકલ પરિભાષામાં એને ‘યુટેરાઇન ફાઇબ્રોઇડ’ કહે છે. પણ તમને એમાં સમજ નહીં પડે, માટે હું સાદીરીતે ગુજરાતી ભાષામાં સમજાવું…’ મારી સામે બેઠેલા યુવાનને ઉદ્દેશીને મેં શરૂઆત કરી. મારી જમણી તરફની ખુરશીમાં એની પત્ની બેઠેલી હતી. મેં એ યુવતીની આંતરિક તપાસ કરી ન હતી, માત્ર પેટ ઉપર હાથ મૂકવાથી જ નાળિયેર જેવડી ગાંઠ પકડાઇ જતી હતી. વધારામાં એ લોકો સોનોગ્રાફી ટેસ્ટ કરાવીને જ આવ્યા હતા, જેનો રિપોર્ટ મારા હાથમાં હતો. એમાં સ્પષ્ટ શબ્દોમાં નિદાન વાંચી શકાતું હતું.

યુવાને મને અટકાવ્યો, ‘સોરી ટુ ઇન્ટરપ્ટ, સર! તમને બે વાત જણાવવાનું રહી ગયું. એક, અમે હજુ ‘મેરિડ’ નથી. અમારી તો સગાઇ પણ થઇ નથી. અને બીજી વાત, હું પોતે ડોક્ટર છું. શહેરની જાણીતી જનરલ હોસ્પિટલના ઓર્થોપેડિક વિભાગમાં પોસ્ટ ગ્રેજયુએશન કરી રહ્યો છું.’

‘અને આ…?’‘આ પેથોલોજી લેબોરેટરીમાં જોબ કરે છે. લેબ ટેક્નિશિયન છે. અમે એક જ કેમ્પસમાં કામ કરતાં કરતાં પ્રેમમાં પડી ગયાં છીએ.’મારા માટે કામ સહેલું બની ગયું. દર્દી કે એના સગાવહાલાંમાંથી જો કોઇ ડોક્ટર હોય તો બીમારી અને એની સારવાર વિશે વાત કરવાનું મારા માટે બહુ સરળ બની જાય. પણ મને જેટલો રસ એ યુવાનના ડોક્ટર હોવાની વાતમાં પડ્યો એના કરતાં વિશેષ રસ એમના પ્રેમપ્રકરણમાં પડ્યો.

યુવાનનું નામ વિરલ હતું, યુવતીનું નામ આશના. બંને એકવડીયા બાંધાના હતાં, બાવીસ-પચીસ વરસની ઉંમરે છોકરો-છોકરી જેવાં હોઇ શકે તેવાં!‘લગ્ન ક્યારે કરવાનાં છો?’ મારો સવાલ અને એના જવાબમાં બંનેનાં માથાં ઝૂકી ગયાં.થોડી વાર પછી વિરલ બોલ્યો, ‘હજુ વિચાર્યું નથી. અમારી બેયની જ્ઞાતિઓ અલગ અલગ છે, એટલે ઘરમાં વિરોધ ઊઠ્યો છે. મારાં મમ્મી-પપ્પા જીદ લઇને બેઠાં છે કે હું ડોક્ટર છું માટે મારી પત્ની પણ ડોક્ટર જ હોવી જોઇએ. લેબ ટેક્નિશિયનનું સ્ટેટસ એમને સહેજ…’‘રબ્બીશ! અને આશનાના પરિવારમાં શેનો વાંધો છે?’‘એનાં મમ્મી-પપ્પાને મારી જ્ઞાતિ સામે વાંધો છે. એ લોકોની જ્ઞાતિ અમારા કરતાં ઊંચી છે.’

હું સમજી ગયો. ન્યાત-જાતની મોંકાણ આ દેશને ક્યારેય ઊંચો નહીં આવવા દે! જ્યાં સુધી શિક્ષણ અને ડિગ્રીને લાગે-વળગે છે ત્યાં સુધી હુંયે એવા મતનો છું કે છોકરાની ડિગ્રી છોકરીના કરતાં સહેજ વધારે અથવા એની સમકક્ષ તો હોવી જ જોઇએ, પણ છોકરીની ડિગ્રી સહેજ ઓછી હોય તો હિન્દુસ્તાન જેવા પરંપરાપ્રેમી રાષ્ટ્રના બહુમતી પુરુષોનો ‘ઇગો’ સચવાઇ જતો હોય છે. વિરલ અને આશનાના કિસ્સામાં આવું જ હતું. માટે મારા માનવા અનુસાર ડૉ.. વિરલનાં મમ્મી-પપ્પાને આ લગ્ન સામે સહેજ પણ વિરોધ ન હોવો જોઇએ. અને છતાં હતો.

‘ક્યાં સુધી આ વાત ખાનગી રાખશો? ક્યારેક તો બેયના ઘરમાં તમારા પ્રેમની વાત કરવી પડશે ને?’ મેં પૂછ્યું.‘હા, પણ હમણાં નથી કરવી. મારી ફાઇનલ એકઝામ આડે માત્ર ચાર જ મહિના રહ્યા છે. અત્યારે વાત કરવાથી નાહકનું મારી ઉપર દબાણ વધી જશે. એની અસર મારા અભ્યાસ, વાંચન અને પરીક્ષા ઉપર પડશે. એના કરતાં તો એક વાર હું એમ.એસ. થઇ જાઉં એ પછી જ…’ મેં છેલ્લો સવાલ ફેંકયો, ‘તું પાસ તો ચોક્કસ થઇ જઇશ. પણ ધાર કે તમારા માવતરો ન જ માન્યાં, તો તમે શું કરશો?’

એક ક્ષણનોયે વિલંબ કર્યા વગર ડૉ.. વિરલે જવાબ ઉચ્ચાર્યો, ‘આઇ વિલ મેરી વિથ હર, કમ વ્હોટ મે!’‘નાઇસ!’ મેં ખુશ થઇને આ જુવાન પ્રેમી પારેવાના સંઘર્ષમય રણમાં ખીલું-ખીલું થતાં ગુલાબને ઘડીભર માટે અળગું કરી દીધું અને મારી ‘ડૉ..ની ડાયરી’નાં પૃષ્ઠો તરફ પાછો ફર્યો.

આશનાને ગભૉશયમાં થયેલી ગાંઠ આમ તો નિર્દોષ જ હતી, બાહ્ય ભાગ ઉપર રસોળીના જેવી. પણ એનું કદ મોટું હતું, એટલે એને ઓપરેશન વડે દૂર કરવી ફરજિયાત હતું. મેં ડૉ.. વિરલ સાથે તબીબી ચર્ચા શરૂ કરી.વિરલ પોતે ડોક્ટર હતો એટલે તરત માની ગયો, ‘જો ઓપરેશન કરવું જ પડે તેમ હોય તો અમને તારીખ આપી દો. સમય વેડફવાનો કોઇ અર્થ નથી.’મેં મારી ડાયરી તપાસી લીધી. એ દિવસોમાં હું અતિશય વ્યસ્ત હતો. લગભગ ત્રણેક મહિનાના બધાં જ શનિ-રવિમાં હું અમદાવાદની બહાર હતો. ક્યાંક ને ક્યાંક કાર્યક્રમમાં હાજરી આપવા માટે વચનબદ્ધ હતો.

મેં અનુકૂળતા જોઇને એક સોમવારનો દિવસ પસંદ કર્યો અને ડૉ.. વિરલને સૂચના આપી દીધી, ‘સોમવારે સવારથી આશનાએ ખાવા-પીવાનું બંધ કરી દેવું પડશે. નિલ બાય માઉથ, ઓકે? અને મેજર સર્જરી માટે આવશ્યક એવા તમામ પ્રિ-ઓપરેટિવ ઇન્વેસ્ટિગેશન્સ કરાવી લેજે. આમ તો આશના યુવાન છે એટલે એનાં ફેફ્સાં અને હૃદય સર્જરી માટે પૂરતાં મજબૂત હશે જ, તેમ છતાં કાયદા મુજબ આ બધાં પરીક્ષણો કરાવી લેવાં ફરજિયાત છે.’

તમામ પરીક્ષણોના રિપોર્ટ્સની ફાઇલ લઇને ડૉ.. વિરલ અને આશના સોમવારની સવારે મારા નર્સિંગ હોમમાં એડમિટ થઇ ગયાં. મેં મારા એનેસ્થેટસ્ટિનો સમય મેળવી લીધો. સાંજે પાંચ વાગ્યે આશાનાનું ઓપરેશન કરવાનું નક્કી થયું.

***

‘ડૉ.. વિરલ, ઓપરેશન કરતા પહેલાં આ સંમતપિત્ર ઉપર તમારાં બંનેની સહીઓ લેવાની છે. આ કાગળ પરનું લખાણ ધ્યાનથી વાંચી જાવ અને પછી જ સહી કરો એવો મારો આગ્રહ છે.’ મેં આટલું કહીને એક છાપેલો સંમતપિત્ર ડૉ.. વિરલ અને આશનાની સામે મૂકી દીધો. આ એક ઔપચારિકતા છે, જે ફરજિયાત હોય છે. એમાં ખાસ જરૂર દરદીની ખુદની સહીની હોય છે. એ પછી એકાદ સાક્ષીની સહી જો હોય તો ડોક્ટરો લઇ લેતા હોય છે, પણ એ ફરજિયાત નથી હોતી.

છપાયેલા લખાણમાં ઓપરેશન માટે આપવામાં આવતા એનેસ્થેસિયા તથા સંભવિત જોખમો સહિત ઘણી બધી બાબતોનો ઉલ્લેખ સમાવિષ્ટ હતો. પણ અચાનક મને યાદ આવ્યું કે આ ઓપરેશન ખાસ પ્રકારનું છે જેથી મારે એક ફકરો હાથ વડે લખીને ઉમેરવો પડશે.

મેં ડૉ.. વિરલ સાથે એની ચર્ચા કરી, ‘ભાઇ, આ ઓપરેશનમાં અમારે આશનાના ગભૉશયમાં રહેલી મોટી ગાંઠ કાઢવાની છે. આશના હજી કુંવારી છે, માટે એનું ગભૉશય જાળવી રાખવાનું છે. પરંતુ અમારા ગાયનેક શાસ્ત્રમાં ખાસ આ પ્રકારની શસ્ત્રક્રિયા માટે એવું સૂચન કરવામાં આવેલું છે કે ક્યારેક ચાલુ ઓપરેશને વધુ પડતા રક્તસ્રાવને કારણે અથવા અન્ય કારણસર ગભૉશય પણ કાઢી નાખવું પડે. આવો નિર્ણય જવલ્લે જ લેવો પડે છે, પણ એ લેતી વખતે ઝાઝો વિચાર કરવાનો સમય રહેતો નથી. માટે યુટેરાઇન ફાઇબ્રોઇડ કાઢવાનું ઓપરેશન કરતી વખતે સલામતી ખાતર અમે ગભૉશય કાઢી નાખવા માટેની પૂર્વસંમતિ પણ લઇ રાખીએ છીએ.’

ડૉ.. વિરલે માથું હલાવ્યું, ‘હું સમજી શકું છું. મારી સંમતિ છે. આશના, તું પણ સહી કરી આપ!’‘મેં બંને જણાંને ચેતવ્યાં, ‘તમને એટલી ખબર તો છે ને કે તમે શું કરી રહ્યાં છો? ગભૉશયનું નીકળી જવું એટલે ભવિષ્યમાં સંતાનપ્રાપ્તિની શક્યતા…’આશનાની આંખોમાં ચિંતાની લકીર ઝબૂકી ગઇ, પણ વિરલ મક્કમ હતો, ‘હા, અમને ખબર છે, સર! પણ આશના માટે જે જરૂરી હોય તે કરવું જ રહ્યું.’‘પછી તું એને છોડી તો નહીં દેને? ગભૉશય વગરની છોકરી સાથે લગ્ન કરવાનું માંડી તો નહીં વાળે ને! તારી પાસે તો સામાજિક બહાનાં પણ હાજર છે.’ મેં એની મક્કમતા ચકાસવા માટે છેલ્લો ટકોરો માર્યો.

સૂકલકડી કાયા ધરાવતો પચીસેક વર્ષનો વિરલ મારો ટકોરો ખાઇને ટટ્ટાર થઇ ગયો. ડોક્ટર મટીને પુરુષ બની ગયો, પુરુષ મટીને પ્રેમી બની ગયો, ‘તમને એ વાતમાં સહેજ સરખીયે શંકા હોય તો, સર… તો એક દિવસ માટે ઓપરેશન મોકૂફ રાખી દો! હું આજે જ આશનાની સાથે લગ્ન કરવા તૈયાર છું.’ હું નિરુત્તર બની ગયો. પ્રેમની આવી સચ્ચાઇ બહુ જવલ્લે જોવા મળી છે. પ્રેમના નામે શરીરના ભોગવટાના ખતરનાક ખેલ રમાતા હોય છે. ત્યારે મને લાગ્યું કે ડૉ.. વિરલ ખરેખર એક વિરલ પુરુષ છે. ‘

(સત્ય ઘટના)

Advertisements

4 Responses

  1. Nice and true love story. Sirjiiii

  2. શું આ ખરેખર સાચું છે?

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s

%d bloggers like this: